Verkiezingen in Frankrijk: hoe machtig wordt Emmanuel Macron?

Frankrijk heeft sinds 15 mei een nieuwe President. In de tweede ronde van de presidentsverkiezingen won Emmanuel Macron met een ruime meerderheid (66%) van tegenkandidaat Marine Le Pen. Toch is het draagvlak voor Macron niet groot. Uit onderzoek blijkt dat slechts 40% van de Macron-kiezers overtuigd op hem heeft gestemd (de rest stemde tegen Le Pen). Bovendien bleef 25% van de kiezers thuis en stemde 11% uit protest blanco.
Dit betekent dat slechts 8,5 miljoen van Frankrijks 45,7 miljoen kiesgerechtigden achter de nieuwe Franse President staat.
Macrons krappe steun is voor diens tegenstanders des te moeilijker te verkroppen omdat de President van Frankrijk veel meer is dan alleen staatshoofd. De Franse President staat namelijk samen met de Premier aan het hoofd van de uitvoerende macht. Dankzij deze unieke positie heeft hij veel meer macht dan zijn ambtgenoten in landen als Duitsland, Italië en Ierland.
Vandaar dat wij vrijwel alle Franse Presidenten bij naam kennen, maar geen idee hebben wie de huidige President van Duitsland is. Maar hoe machtig is de Franse President nu eigenlijk? En hoe zit het met de rolverdeling tussen President en Premier?

Allereerst heeft de Franse President een aantal exclusieve bevoegdheden, waarvan de benoeming en het ontslag van de Premier en de mogelijkheid om de volksvertegenwoordiging te ontbinden de belangrijkste zijn. Daarnaast mag de Franse President referenda uitschrijven, kan hij uitzonderlijke bevoegdheden naar zich toe trekken ten tijde van een noodtoestand (zoals na de aanslagen in Parijs) en mag hij spreken voor het Parlement (echter zonder dat het Parlement met hem in debat gaat). Ook ratificeert de Franse President alle wetten.
Om de macht van de President binnen de perken te houden, is in de grondwet bepaald dat de President voor alle overige besluiten de handtekening nodig heeft van de Premier. In tegenstelling tot de Premier, mag de President bovendien geen wetsvoorstellen indienen en geen algemene maatregelen van bestuur nemen. De Premier is de grondwettelijke regeringsleider en is in die hoedanigheid verantwoordelijk voor het uitvoeren van de wetten. Ook is het de Premier die de overige bewindslieden voordraagt die door de President worden benoemd.

Zo is in de grondwet geprobeerd om een zeker evenwicht aan te brengen in de machtsverhouding tussen President en Premier. Toch wordt dit evenwicht in de praktijk nog al eens verstoord, waarbij de President meestal aan het langste eind trekt. Vooral als President en Premier van dezelfde politieke partij zijn, heeft de President achter de schermen meer ruimte om zijn stempel te drukken op het beleid. Uiteraard speelt ook de persoonlijkheid van de President hierbij een belangrijke rol. Zo hadden Mitterrand en Sarkozy veel meer overwicht dan François Hollande, de minst populaire President ooit. Nicolas Sarkozy wond er overigens geen doekjes om en zei ooit in een interview: “Le Premier ministre est un collaborateur. Le patron, c’est moi” en opperde zelfs om het ambt van Minister-President af te schaffen.

Met de benoeming van een rechtse Minister-President lijkt Macron er vooralsnog niet op uit om alle macht naar zich toe te trekken, tenzij hij, zoals sommigen beweren, heimelijk rechtse ambities koestert. Ook zal Macrons feitelijke macht afhangen van de Tweede Kamerverkiezingen in juni, waarvan de uitkomst nog moeilijk te voorspellen is.
Enerzijds kan Macron hoop putten uit het feit dat de politieke partij van de President sinds 2000 steevast de meerderheid van de stemmen krijgt. Anderzijds heeft Macrons beweging “La République en Marche” nu nog geen zetels in de Franse Tweede Kamer.
De teleurgestelde Franse kiezers kijken in ieder geval verwachtingsvol uit naar 11 en 18 juni in de hoop dat de kaarten opnieuw worden geschud.

Reageren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s