Een goede buur…..: misbruik van bevoegdheid en hinder

Aan het begin van de Eerste Wereldoorlog daagt de Franse zeppelin-bouwer Clément zijn buurman, Monsieur Coquerel, voor de rechter.
Coquerel heeft langs de erfgrens een 13 meter hoge omheining geplaatst voorzien van grote stalen punten. Een zeppelin van Clément is tegen het bouwwerk aangevlogen en is ernstig beschadigd geraakt.
Clément weet de rechter ervan te overtuigen dat de omheining Coquerel zelf tot geen enkel nut strekt. De ‘afscheiding’ vertoont namelijk zulke grote hiaten dat het erf van Coquerel er niet door wordt afgesloten. Coquerel heeft de omheining overduidelijk geplaatst om de zeppelins van Clément schade toe te brengen. Volgens de rechter heeft Coquerel misbruik gemaakt van zijn bevoegdheid als eigenaar (Abus de pouvoir). Coquerel moet de omheining afbreken en de schade aan Clément vergoeden.
Sinds het “Clément-Bayard”-arrest uit 1915 is, in Frankrijk, het ontbreken van enig eigen nut een belangrijk criterium bij het vaststellen van misbruik van bevoegdheid.
Een vergelijkbaar Nederlands arrest is het Watertorenarrest uit 1936. Buurman A gunt buurman B letterlijk het licht in zijn ogen niet en besluit een watertoren in zijn tuin te bouwen om buurman B te sarren. De rechter gelast verwijdering omdat de niet functionerende watertoren buurman A tot geen enkel nut strekt.

Bij hinder (troubles de voisinage) maakt de eigenaar of huurder geen misbruik van zijn bevoegdheid. De persoon in kwestie doet gewoon zijn dagelijkse ding, maar veroorzaakt overlast. Het ontbreken van enig eigen nut hoeft hier niet te worden bewezen. Om hinder vast te stellen kijkt de rechter of de gebruikelijke ongemakken (inconvénients normaux) die buren van elkaar ondervinden worden overschreden. Hierbij worden de omgeving en de bestaande situatie in beschouwing genomen. Iemand die naar het platteland verhuist, zal de kraaiende haan van zijn buren moeten gedogen. En op grond van artikel L.112-16 van de Code de la construction et de l’habitation moet ook de overlast door middenstanders, industrie en landbouw voor lief worden genomen wanneer deze activiteiten al eerder aanwezig waren dan de persoon die zich hierover beklaagt. Mits, uiteraard, aan alle vergunningsverplichtingen is voldaan en geen andere regels worden overtreden.
Maar een man uit Le Havre die zijn garage verhuurde aan een autobedrijf moest afgelopen jaar 5000 euro schadevergoeding betalen aan de bovenburen vanwege stank- en geluidsoverlast. De bovenburen woonden er al toen de man de garage nog voor zichzelf gebruikte.
Wanneer hinder is bewezen, gelast de rechter de boosdoener om een einde te maken aan de overlast. Het autobedrijf in Le Havre moest de garage verlaten. Maar vaak volstaat het nemen van bepaalde maatregelen, zoals isolatie. Daarnaast kan de rechter een schadevergoeding opleggen.

Ook dreigende hinder is onder bepaalde voorwaarden een vorm van hinder. Zo oordeelde de Franse Hoge Raad in 2005 dat de opslag van stro in de buurt van een woonhuis een inconvénient anormal vormde vanwege het brandgevaar dat hierdoor ontstond.

De jurisprudentie over misbruik van bevoegdheid en hinder heeft de afgelopen eeuw tot inperking van het eigendomsrecht geleid. Om plezierig te kunnen samenleven in een maatschappij waarin veel mensen dicht op elkaar wonen, is het van belang dat we rekening houden met elkaar.

Reageren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s